Sekcja Mineralogii w Gębczycach
Paweł Derkowski, 01 kwietnia 2014
W znanych z ciekawej geologii Wzgórzach Strzelińskich, nieopodal wsi Gębczyce znajduje się nieczynny już od wielu lat kamieniołom. Miejsce to jest sławne z występujących tu granatów. Granaty – a dokładniej wapniowo-glinowa ich odmiana, czyli grossular – występują w tym miejscu w skarnach, czyli skałach metamorfizmu kontaktowego, zbudowanych w tym przypadku z diopsydu i grossularu właśnie, a podrzędnie z plagioklazu i kwarcu. Skały te występują w Gębczycach  w formie soczew wśród eksploatowanych dawniej wapieni krystalicznych; w bogatej litologii znajdziemy też granit (m. in. pozostawiona podczas wydobycia grzęda) i niewielkie wystąpienia łupków łyszczykowych. Znajdowany tu grossular jest barwy pomarańczowej lub czerwonej, rzadziej pięknie krwistoczerwonej.

Szczególnie ładne okazy granatów, nawet jakości jubilerskiej i wielkości ponad centymetra,  znajdowano tu jeszcze po zakończeniu eksploatacji, niedługo po II wojnie światowej. Obecnie na takie znaleziska nie ma juz szans, jednak przy odrobinie szczęścia wciąż można coś znaleźć. W północnej ścianie wyrobiska znajduje się wykopana przez poszukiwaczy, częściowo zawalona dziura. Skarbów można szukać tam na dwa sposoby – pierwszym i łatwiejszym jest grzebanie  w najbliższej wody części osypiska. Poza tym można też do owej dziury wleźć i eksploatować je niejako in situ, za pomocą młotka. Ten drugi sposób był do niedawna mocno utrudniony, właśnie z powodu osypania się ściany. Jednakże nam po kilku godzinach ciężkiej pracy łopatami udało się częściowo ową „sztolnię” udrożnić i pogłębić. Jakkolwiek na pierwszy rzut oka wydobyte kawałki skarnu nie wyglądają zbyt imponująco, to po obmyciu ich z ilasto-wapiennego błocka i ewentualnie wytrawieniu w kwasie solnym, odsłaniają się lepiej lub gorzej wykształcone szczotki krystaliczne z grantami i diopsydami, wielkości zwykle nie więcej niż kilka milimetrów. Rzadziej trafiają się większe, o pojedynczych ścianach nawet do ponad centymetra.

Tak się szczęśliwie składa, że dosłownie o rzut granatem od kamieniołomu znajduje się przyjemny budynek agroturystyki, gdzie zatrzymaliśmy się na dwa naszej wycieczki. Przed zapadnięciem zmroku udaliśmy się jeszcze do pobliskiego czynnego kamieniołomu granitu, gdzie zanim zostaliśmy wyproszeni przez ochronę obejrzeliśmy pseudomorfozy po kordierycie, występujące w kształcie jedno- do kilkucentymetrowych nodul z ciemnym, zbudowanym z drobnych blaszek biotytu, muskowitu i chlorytu jądrem i pozbawionej tych składników jasną obwódką. Przed wspólnym ogniskiem odbyła się jeszcze krótka sesja referatowa, podczas której Paweł Derkowski i dr Stanisław Madej opowiedzieli o geologii Masywu Strzelińskiego, a Klaudia Cieślawska przybliżyła nam temat naszych granatów od strony teoretycznej.

Następnego dnia zamierzaliśmy udać się na długi spacer do Jegłowej, by poszukać tam kryształów górskich. Ponieważ wstaliśmy jednak dość późno, ograniczyliśmy trasę do obejrzenia skałek pod Gromnikiem. W łupkach łyszczykowo-sillimanitowo-kwarcowych występuje tam  tytanomagnetyt, którego obecność potwierdza wysokotemperaturowy metamorfizm kontaktowy. Na przykładzie pobliskiego odsłonięcia dr Madej wyjaśnił nam interpretację struktur ścinania S-C a także opowiedział o historii deformacji Masywu Strzelińskiego. Wspięliśmy sie też na sam Gromnik, gdzie pani dr Aleksandra Pankiewicz (Zakład Archeologii Wczesnego Średniowiecza) opowiedziała nam o badaniach archeologicznych prowadzonych na wzgórzu i jego historii. Dowiedzieliśmy sie między innymi, że w XV wieku mieścił się tu zamek rodziny Czirnów, znanych z fałszowania monet i rozbójnictwa. Dzięki uprzejmości pani doktor weszliśmy też na niedawno zbudowaną wieżę widokową.



Wyjazd zorganizował Jacek Skurzyński
Udział w wyjeździe wzięli: Klaudia Cieślawska, Maja Dziakiewicz, Paweł Derkowski, Andrzej Korzekwa, Małgorzata Makoś, Tomek Mastalerz, Katarzyna Kądziołka, Piotr Sadko, dr Stanisław Madej, dr Waldemar Sroka, a także gościnnie: Daria Gwiazda, Katarzyna Ławrynowicz, Hania Płonka, Marta Szymańska, Dawid Libelt.
update: 2014-04-01 09:37:15
SKN Geologów UWr © 2016 - Wszystkie prawa zastrzeżone
System by karo-net.pl | Logo by wojciech.zasina.net