SKNG w Kopalni Soli "Kłodawa"
Paweł Derkowski, 09 kwietnia 2014
Co roku wśród terenowych wyjazdów Koła Geologów obowiązkowym punktem jest zwiedzanie Kopalni Soli w Kłodawie. Tym razem wycieczka odbyła się 4 kwietnia, w wyjątkowo dużym składzie. Tak dużym, że część osób dość długą podróż musiała spędzić w komfortowej, horyzontalnej pozycji na podłodze busa. Nie była to jednak jedyna niewygoda, gdyż gdzieś pod Sieradzem zaczęło odpadać koło, co wymagało kilkukrotnego dokręcania śrub. Z tego też powodu z lekkim opóźnieniem, dopiero o 9.00 mogliśmy zjechać pod ziemię.

Jeszcze na powierzchni, po standardowym szkoleniu i pobraniu sprzętu, dr Burliga opowiedział nam krótko o geologii złóż soli. W regionie środkowopolskim występuje kilkanaście struktur solnych o generalnej orientacji NW-SE, a więc naśladującej krawędź platformy wschodnioeuropejskiej i zgodnej z dominującymi w regionie uskokami. Zdeformowane i wyciśnięte w formie ogromnego diapiru pokłady soli zalegają tu pierwotnie na głębokości ok. 6000 metrów, a sam Wysad Kłodawy dochodzi miejscami aż do 100 m poniżej powierzchni terenu. Osady solne składają się z cyklotemów, obejmujących kolejno od dołu iły, wapienie, siarczany, sole kamienne i sole potasowe. W Kłodawie występują cztery cyklotemy, o dość zaburzonej strukturze. Jak mogliśmy się jednak sami przekonać, mimo tych deformacji i wyciśnięcia soli na wiele kilometrów do góry, pierwotne struktury sedymentacyjne wciąż są doskonale widoczne.

Kopalnia ma trzy poziomy – 450, 600 i 750 m, przy czym obecnie eksploatacja odbywa się na tym ostatnim.  Warto zaznaczyć, że jest to jedyne miejsce w Polsce, gdzie wydobywa się sól kamienną do celów spożywczych metodą podziemną. My pod opieką panów geologów Bartosza Cebuli i Łukasza Miśka zjechaliśmy szybem „Michał” na poziom 600. Żeby zaoszczędzić nam chodzenia, zostaliśmy przewiezieni nieco archaicznie wyglądającą (a na pewno projektowaną dla niższych ludzi niż żyją obecnie) żółtą kolejką. Podczas naszego podziemnego spaceru oglądaliśmy najpierw zawierającą bituminy tzw. sól cuchnącą, o brązowej barwie i charakterystycznym, przyjemnym, smołowym aromacie. Przeszliśmy też do miejsca, gdzie obficie występuje strefa z pomarańczowym polihalitem. Oczywiście nie omieszkaliśmy zabrać kilkunastu kilogramów na pamiątkę, tylko trochę uszkadzając przy okazji przewody elektryczne. Widzieliśmy też (niestety wysoko w stropie) ładny anhydryt oraz liczne strefy występowania karnalitu, wydającego przy naciśnięciu charakterystyczny kwiczący dźwięk;  w jednym miejscu był on nawet doskonale przezroczysty i bezbarwny.



Najciekawszym punktem wycieczki było oczywiście miejsce ze słynnym kłodawskim niebieskim halitem. Jego piękna, błękitna barwa jest skutkiem obecności defektów sieci krystalicznej uszkodzonej przez promieniotwórcze izotopy potasu pochodzące z występujących tu również soli potasowych. Jak mogliśmy się przekonać, odrąbanie nawet niewielkiego kawałka soli ze ściany jest zadaniem szalenie trudnym – po dwóch godzinach walenia młotkiem jedynie najbardziej doświadczeni z nas mogli się pochwalić większymi niebieskimi (po części) bryłami. Ciekawe okazy znalazł Andrzej – z niedużej kawerny wydłubał kilkucentymetrowe, automorficzne kryształy karnalitu. Ciężkiej pracy nie przetrwały wszystkie nasze narzędzia, cześć przecinaków się pogięła, a młotek Olka po szczególnie mocnym machnięciu stracił obuch, który z kolei uszkodził nogę mgr Piotrowskiej.

Udając się już w kierunku szybu oglądaliśmy liczne struktury – fałdy, szczeliny z wysychania czy zbudinażowane warstwy ilaste w zubrach (skały ilasto-solne). Przed wyjściem przeszliśmy też trasę turystyczną z kolorowo oświetlonymi chodnikami i pluszowymi nietoperzami na suficie. Z niewielkiej sterty kamieni wzięliśmy sobie jeszcze po kawałku typowo kłodawskiej, różowej soli.






Studenckie Koło Naukowe Geologów serdecznie dziękuje Kopalni Soli „Kłodawa” S.A. za możliwość odwiedzenia zakładu.

Organizacja: Katarzyna Zboińska, Justyna Zuzańska
Udział wzięli: Justyna Czyż, Paweł Gambal, Marcin Olkowicz, Michał Bukała, Norbert Kowalczyk, Jan Skiba, Andrzej Korzekwa, Aleksander Kowalski, Paweł Derkowski, Wiktor Kornacki, Agnieszka Żerebecka, Damian Lis, Katarzyna Zboińska, Justyna Zuzańska, Piotr Kornacki, mgr Aneta Piotrowska, Katarzyna Błońska, Klaudia Cieślawska, dr Stanisław Burliga
update: 2014-04-09 16:55:40
SKN Geologów UWr © 2016 - Wszystkie prawa zastrzeżone
System by karo-net.pl | Logo by wojciech.zasina.net