Badania paleontologiczne na terenie Jury Krakowsko-Czstochowskiej
Aleksander Kowalski, 18 grudnia 2011
15 grudnia 2011 roku odby si pierwszy odczyt naukowy organizowany przez Sekcj Stratygraficzn Studenckiego Koa Naukowego Geologów. Tematem przewodnim byy badania paleontologiczne i archeologiczne prowadzone na Wyynie Czstochowskiej. Odczyt jest pierwszym wspólnym przedsiwziciem przygotowanym wspólnie z KN Paleobiologów Uniwersytetu Wrocawskiego, którego opiekunem jest dr Krzysztof Stefaniak.

Dr Krzysztof Stefaniak wraz z innymi naukowcami oraz studentami od lat prowadz badania paleontologiczne na terenie Jury Krakowsko-Czstochowskiej, których przedmiotem jest odtworzenie warunków  paleorodowiskowych i ycia organizmów na podstawie osadów jaskiniowych. O efektach tych prac mielimy okazj przekona si podczas odczytu opiekuna KN Paleobiologów.

Obszar Wyyny Czstochowskiej jest bez wtpienia krain niezwyk. Po krótkim wprowadzeniu i rysie historycznym tego obszaru przeszlimy do omówienia wystpujcych form jaskiniowych. Niektóre z nich, jak si okazao najcenniejsze, wcale nie s formami imponujcych rozmiarów. Czsto s nimi leje krasowe gbokie na 30-40 metrów, w których zachoway si ciekawe osady, szcztki i brekcje kostne.

Dostp do jaski by i nadal jest utrudniony. Wiele z nich zostao odkrytych stosunkowo niedawno. W XIX wieku namuliska byy czsto usuwane i peniy rol naturalnego nawozu, którym uyniano okoliczne pola. Na nich wanie znajdowano póniej czaszki i rónych rozmiarów koci. Cz z nich zniszczyli - jak przyzna doktor -  "szpaciarze", czyli poszukiwacze kalcytu. Jedn z jaski, w obliczu marnych efektów poszukiwa, z nerwów wysadzono w powietrze. Trafiaj si równie inne niespodzianki, np. znaleziska koci zupenie wspóczesnych nam ssaków, jak dzik czy winia, spoyte przez dworzan i "zmagazynowane" w jednej z jaski pod redniowiecznym zamkiem na szlaku Orlich Gniazd. Jaskinia abia natomiast zyskaa swoj nazw dziki abom, które podczas corocznych bada ratowane byy z niej kilkoma wiaderkami.

Znaleziska koci ssaków, czsto dosy egzotycznych, takich jak hieny i tchórze jaskiniowe, czy sonie i mamuty, pozwalay w parze z badaniami izotopowymi, na dokadne odtworzenie warunków klimatycznych panujcych np. w holocenie. Inne z nich, takie jak czaszki jeleni, szcztki reniferów, a nawet mamutów byy charakterystyczne dla plejstocenu i poszczególnych interglacjaów. Zasig zlodowacenia rodkowopolskiego odbi si na wyksztaceniu profili osadów jaskiniowych, dzielc obszar Wyyny Czstochowskiej niemale na dwie czci - poudniow - woln od ldolodu i pónocn - objt zlodowaceniem.

Osady jaski, czsto wyranie stratyfikowane, s polem do dziaa geologów. Czasem trafiaj si do ciekawe niespodzianki, np. ciemna, wrcz czarna warstwa w namulisku, która okazuje si by niczym innym, jak wglem drzewnym pozostawionym przez zmarznitych Neandertaczyków. Niewtpliwie najciekawszym znaleziskiem minionych lat byo kilka zbów pochodzcych od naszych prapraprzodków. W Jaskini Stajnia podczas przepukiwania osadów odnaleziono pierwsze w Polsce zby neandertalczyków. Jeszcze ciekawszy jest fakt, e jeden z nich zosta wybity si przez swojego waciciela (prawdopodobnie z bólu) przy pomocy kamiennego narzdzia. Zb jest zamany i nosi lady czyszczenia - zapewne "paleowykaaczkami".

Odczyt dr. Stefaniaka niewtpliwie stanowi urozmaicenie, gdy tematyka cile wizaa si geologi i paleontologi oraz archeologi, paleozoologi i antropologi. Mamy nadziej, e wspópraca z KN Paleobiologów bdzie kontynuowana i zaowocuje w przyszoci niejednym wspólnym przedsiwziciem.
update: 2012-01-21 12:09:06
SKN Geologów UWr © 2016 - Wszystkie prawa zastrzeżone
System by karo-net.pl | Logo by wojciech.zasina.net